Kredit və həyat sığortası: borc ölüm halında kim tərəfindən ödənilir?
Kredit götürülərkən həyat sığortasının (kredit sığortası və ya həyat risk sığortası) bağlanması son illərdə bank praktikasında geniş yayılıb. Bu halda ən çox verilən suallardan biri də budur: borcalan vəfat edərsə, qalan kredit borcu kim tərəfindən ödənilir?
Referans Media xəbər verir ki,mütəxəssislərin izahına görə, əgər kredit müqaviləsi bağlanarkən borcalan üçün həyat sığortası rəsmiləşdirilibsə, həmin sığorta müqaviləsi riskin müəyyən hissəsini və ya tamını qarşılayır. Yəni borcalanın vəfatı halında sığorta şirkəti müqavilə şərtlərinə uyğun olaraq bank qarşısında qalan kredit borcunu ödəyə bilər.
Lakin hüquqşünaslar və sığorta ekspertləri bildirirlər ki, bu avtomatik və mütləq qayda deyil. Sığortanın ödənişi yalnız müqavilədə nəzərdə tutulan şərtlər daxilində həyata keçirilir. Burada əsas məqam sığortanın növü və istisnalar bəndidir.
Məsələn, bəzi hallarda:
Həyat sığortası yalnız təbii ölüm hallarında qüvvədə olur;
intihar və ya müqavilədə göstərilən digər istisna hallar ödənişdən kənar qala bilər;
sığorta məbləği bütün kredit borcunu deyil, yalnız müəyyən hissəsini əhatə edə bilər.
Əgər sığorta ödənişi həyata keçirilərsə, bu zaman borc adətən bank tərəfindən sığorta şirkəti hesabına silinir və mərhumun vərəsələrinə əlavə kredit öhdəliyi qalmır. Yəni, vərəsələr həmin borcu öz vəsaitləri hesabına ödəmək məcburiyyətində olmurlar.
Əks halda, əgər sığorta şərtləri bu hadisəni əhatə etmirsə və ya müqavilə qüvvəyə minmirsə, kredit borcu ümumi vərəsəlik qaydalarına uyğun olaraq mərhumun mirasının aktivləri çərçivəsində qiymətləndirilir.
Hüquq mütəxəssisləri vurğulayırlar ki, hər bir kredit və sığorta müqaviləsi fərdi şərtlərlə tənzimlənir. Ona görə də vətəndaşlara müqaviləni imzalayarkən xüsusilə “istisnalar” və “ödəniş şərtləri” bölməsini diqqətlə oxumaq tövsiyə olunur.
Nəticə olaraq, kreditlə bağlı həyat sığortası əksər hallarda borcalanın ailəsini maliyyə yükündən qorumaq məqsədi daşıyır, lakin bu, yalnız müqavilə şərtləri daxilində təmin edilir.
