İstehlakçı təşkilatları vətəndaşları Yeni il dövründə alış-veriş edərkən saxta endirim kampaniyalarına qarşı diqqətli olmağa çağırıb.
Referans Media xəbər verir ki, Yeni il yaxınlaşdıqca bir çox brend istehlakçıların diqqətini cəlb etmək üçün “sürpriz endirimlər”, “ikincisi pulsuz”, “qısa müddətli yüksək endirimlər” kimi şüarlarla müxtəlif kampaniyalar həyata keçirir. Xüsusi günlərə yönəlmiş bu kampaniyalar təkcə istehlakçıların deyil, eyni zamanda dələduzların da marağına səbəb olur. Dələduzlar xüsusilə onlayn alış-veriş zamanı vətəndaşları tora salmağı, şəxsiyyət və bank məlumatlarını ələ keçirməyi, eləcə də öz hesablarına pul köçürtməyi hədəfləyirlər.
Yüksək endirimlər “qiymət qavrayışı” alətinə çevrilir
İstehlakçı Hüquqları Dərnəyinin sədri Ergün Kılıç bildirib ki, endirimli satışlar “İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Haqqında Qanun” və “Qiymət Etiketi Qaydaları” çərçivəsində tənzimlənir və bu sahə nəzarətsiz deyil. O qeyd edib ki, endirimlərin real olması və göstərilən faizlərin istehlakçını aldatmaması vacibdir. Kılıç vurğulayıb ki, qanunvericiliyə əsasən, endirim həqiqi olmalı və endirimin tətbiq edildiyi qiymət son 30 gün ərzindəki ən aşağı qiymət olmalıdır. Əks halda, bu hal aldadıcı kommersiya fəaliyyəti hesab olunur.
Onun sözlərinə görə, müəssisələr adətən stokları azaltmaq, pul dövriyyəsini sürətləndirmək və rəqabət aparmaq məqsədilə endirimlər tətbiq edir. Lakin bəzi şirkətlər bunu “qiymət qavrayışının idarə olunması” vasitəsi kimi istifadə edir. Xüsusilə mövsüm keçidləri və xüsusi günlərdə keçirilən kampaniyalar istehlakçıları daha çox xərcləməyə sövq edə bilir.
Kılıç bildirib: “Endirimli satışların təkcə qiymət siyasəti deyil, eyni zamanda bir qavrayış idarəetmə aləti olduğu unudulmamalıdır. Böyük şriftlə yazılan ‘70 faiz endirim’ kimi ifadələr istehlakçıda fürsəti qaçırma qorxusu yaradır, reklamlar tələsdirici təsir göstərir. Bu isə istehlakçının düşünməsini azaldaraq plansız xərclərə yol açır.”
Saxta internet saytlarına qarşı ehtiyatlı olun
Kılıç qanuni tənzimləmələrlə yanaşı, istehlakçı maarifləndirilməsinin də mühüm rol oynadığını qeyd edərək, alış-verişdən əvvəl ehtiyac siyahısının hazırlanmasını və məhsulların qiymət tarixçəsinin yoxlanılmasını tövsiyə edib. Maliyyə intizamının istehlakçının məsuliyyəti olduğunu vurğulayan Kılıç belə deyib: “Ehtiyac olmayan məhsul, hətta 90 faiz endirimli olsa belə, yenə də bahalıdır. Sabit gəliri olan istehlakçı xərclərini aylıq qazancına uyğun planlaşdırmalıdır. Gəlir dəyişmədiyi halda xərclərin artırılması bu günü rahatlaşdırır kimi görünsə də, gələcəyi borca salmaq deməkdir. Kredit kartı gəlir kimi qəbul edilməməli, hissə-hissə ödənişlərin kiçik görünməsi normallaşdırılmamalıdır.”
Endirim dövrlərində elektron ticarət saytlarını təqlid edən dələduzluq hallarının artdığını bildirən Kılıç, istehlakçıların əsasən “.com.tr” uzantılı və ya tanınmış markaların rəsmi saytlarına üstünlük verməli olduğunu qeyd edib. Sosial şəbəkələr vasitəsilə yönləndirilən keçidlərə və həddindən artıq endirim vədlərinə qarşı diqqətli olmağı tövsiyə edən Kılıç bildirib: “Həddindən artıq endirim vədi əksər hallarda dələduzluğun əsas əlamətidir. Sayt ünvanları mütləq yoxlanılmalı, qapıda ödəniş imkanı olmayan və açıq əlaqə məlumatları təqdim etməyən saytlardan uzaq durulmalıdır.”
Kılıç əlavə edib ki, xərclərin gəlirlə uyğun olmaması borc asılılığına, psixoloji gərginliyə və ailədaxili narahatlıqlara səbəb ola bilər. Onun sözlərinə görə, endirimli satışlarda əsas müəyyənedici amil istehlakçının məlumatlı və diqqətli olmasıdır.
