Çoxmərtəbəli yaşayış binalarında liftlərdən demək olar ki, hər gün istifadə edilir. Xüsusilə yaşlılar, uşaqlı ailələr və fiziki məhdudiyyətli şəxslər üçün liftlərin fasiləsiz və təhlükəsiz işləməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Lakin son illər müxtəlif binalarda liftlərin tez-tez sıradan çıxması, sakinlərin yuxarı mərtəbələrə çıxmaq üçün pilləkəndən istifadə etmək məcburiyyətində qalması, bəzi hallarda isə nasazlıqların qəza ilə nəticələnməsi bu sahədə təhlükəsizlik məsələlərini gündəmə gətirir.
İnsanlar arasında ən çox müzakirə olunan suallardan biri də məhz liftlə bağlı problem yarandıqda məsuliyyətin kimin üzərinə düşməsidir.
Binanı idarə edən qurumun, servis şirkətinin və sakinlərin öhdəlikləri nədən ibarətdir? Liftlərin təmiri və yenilənməsi üçün tələb olunan vəsait hansı qaydada qarşılanmalıdır?
Referans Media xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan əmlak eksperti Elnur Azadov bildirir ki, Azərbaycan Respublikasının Qanunvericiliyinə əsasən, bina sakinlərinin, yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin mülkiyyətçilərinin üzərinə çoxmənzilli binanın saxlanılması öhdəliyi düşür:
“Əslində qanunda "köhnə bina" və ya "yeni bina" anlayışı yoxdur. Burada yalnız "çoxmənzilli bina" anlayışı nəzərdə tutulur. Sovet dövründə inşa edilmiş çoxmənzilli binaların əksəriyyəti mənzil-kommunal təsərrüfat birliklərinin tabeliyindədir. Həmin binaların cari təmiri, əsaslı təmiri, liftlərin təmiri və digər işləri adətən bu qurumlar tərəfindən həyata keçirilir.
Özəl binalarda isə vəziyyət fərqlidir. MTK və MMC-lər tərəfindən inşa edilmiş binalar dövlət qurumlarının balansında olmadığı üçün problemləri özləri həll edirlər. Ölkədəki yeni inşa olunmuş binaların sayı təxminən 2600-2700 arasındadır və bu binalarda bütün xərclər mülkiyyətçilərin üzərinə düşür”.
Ekspertin sözlərinə görə, çoxmənzilli binaların idarə olunması ilə bağlı qanun köhnə binalara birbaşa tətbiq olunmur, çünki onlar dövlətin balansındadır.
Yeni inşa olunmuş binalarda isə qanun birbaşa tətbiq edilir:
“Qanunvericiliyə görə, çoxmənzilli bina istismara qəbul edildikdən, yəni çıxarış təmin olunduqdan sonra tikinti şirkətinin funksiyası başa çatır. Bundan sonra sakinlər birləşərək Mənzil Mülkiyyətçilərinin Müştərək Cəmiyyətini yaratmalıdırlar.
Təəssüf ki, ölkədə binaların cəmi 7-8 faizində belə cəmiyyətlər yaradılıb. Qalan binaların əksəriyyəti qanunvericiliyin tələblərinə uyğun idarə olunmur. Tikinti şirkətləri binaları təhvil versələr də, idarəetməni öz əllərində saxlayırlar. Onların əsas məqsədi gəlir əldə etmək olduğundan, əlavə xərc çəkməkdə maraqlı olmurlar. Hər hansı qüsur yarandıqda və ya cari təmirə ehtiyac olduqda, bunun üçün vəsait sakinlərdən toplanır. Bina mənzil mülkiyyətçilərinin müştərək cəmiyyəti tərəfindən idarə olunmursa, qanun pozuntularına rast gəlinməsi ehtimalı çox yüksəkdir”.
E.Azadov vurğulayır ki, burada qanunun tələbləri yerinə yetirilmir.
“Nəticədə bundan ən çox zərər çəkənlər sakinlər və mülkiyyətçilər olur. Lift problemi bu məsələlərin yalnız bir hissəsidir. Uzun illər ərzində sakinlərdən müxtəlif məqsədlərlə vəsait toplanır, lakin bunun müqabilində çox az iş görülür”, - deyə o, əlavə edib.
