Aprelin 28-də ABŞ prezidenti Donald Tramp üçün Konqresin xüsusi icazəsi olmadan hərbi əməliyyatların aparılmasına imkan verən 60 günlük hüquqi müddət başa çatır. Bu çərçivənin sonlanması fonunda Vaşinqtonun Yaxın Şərq regionunda genişmiqyaslı hərbi qüvvə cəmləməsi diqqət çəkir.
Hərbi ekspertlərin qiymətləndirməsinə görə, hazırkı yerləşdirmə İraq müharibəsindən sonra regionda qeydə alınan ən iri hərbi konsentrasiyalardan biri hesab olunur.
ABŞ hərbi dəniz qüvvələrinin regiondakı fəaliyyəti xüsusilə diqqət mərkəzindədir. Məlumata görə, Ərəb dənizi, Qırmızı dəniz və Aralıq dənizi istiqamətlərində üç aviadaşıyıcı zərbə qrupu yerləşdirilib:
USS Abraham Lincoln – Ərəb dənizi
USS George H.W. Bush – Ərəb dənizi
USS Gerald R. Ford – Qırmızı dəniz
Bununla yanaşı, bölgəyə onlarla esminets və döyüş gəmisi cəlb olunub. Aralıq dənizində USS Gonzalez və USS Bulkeley, Qırmızı dənizdə isə USS Mahan, USS Winston S. Churchill, USS Bainbridge, USS Thomas Hudner və digər gəmilərin yerləşdirildiyi bildirilir.
Ərəb dənizində USS Rafael Peralta, USS Mitscher, USS John Finn, USS Milius, USS Michael Murphy, USS Frank E. Petersen Jr., USS Spruance, USS McFaul, USS Pinckney və USS Delbert D. Black kimi esminetslər mövqe tutub.
Desant və dəstək qüvvələri də aktiv vəziyyətdədir. USS Tripoli, USS New Orleans və USS Canberra əməliyyat zonasında yerləşdirilən əsas platformalar sırasındadır.
Qeyd olunur ki, bu siyahıya sualtı qayıqlar və logistik dəstək gəmiləri daxil deyil ki, bu da real hərbi potensialın daha geniş olduğunu göstərir.
Hərbi analitiklər hesab edirlər ki, bu miqyasda qüvvə cəmlənməsi yalnız müdafiə xarakterli deyil və potensial hərbi əməliyyatlara hazırlıq siqnalı kimi də qiymətləndirilə bilər. Xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında gərginliyin artması qlobal enerji təhlükəsizliyi üçün əlavə risklər yaradır.
Müşahidəçilərin fikrincə, 60 günlük hüquqi müddətin başa çatması ABŞ administrasiyasını ya Konqresdən yeni mandat almağa, ya da bölgədə hərbi fəallığı məhdudlaşdırmağa məcbur edə bilər. Əks halda, vəziyyətin nəzarətdən çıxması və daha genişmiqyaslı qarşıdurma ehtimalı istisna olunmur.
Bölgədə əsas müzakirə mövzusu Vaşinqtonun bu hərbi yığımla konkret hansı ssenariyə hazırlaşmasıdır. Bir qrup analitik bunu İranın hərbi və nüvə infrastrukturu ilə bağlı mümkün əməliyyatlara hazırlıq siqnalı kimi dəyərləndirir. Digərləri isə bunun daha çox geosiyasi təzyiq və güc nümayişi xarakteri daşıdığını bildirir.
Hazırda bütün diqqətlər sabaha yönəlib. Hüquqi müddətin bitməsi ilə veriləcək qərarların Yaxın Şərqin təhlükəsizlik balansına və qlobal siyasi proseslərə ciddi təsir göstərə biləcəyi ehtimal olunur.
