Qrenlandiya artıq yalnız coğrafi ada deyil, böyük güclərin maraq meydanına çevrilib. ABŞ Konqresində Qrenlandiyanın ilhaqı və dövlət statusunun verilməsi ilə bağlı qanun layihəsinin təqdim edilməsindən sonra Avropa ölkələrinin reaksiyası gecikməyib. Almaniya və Danimarka faktiki olaraq adada hərbi mövcudluğu genişləndirməyə başlayır və bu proses təkcə təhlükəsizlik addımı deyil, həm də siyasi mesaj kimi oxunur.
Referans Media xəbər verir ki, “Bild” nəşrinin məlumatına görə, Almaniya bu həftə ərzində Qrenlandiyaya Bundesver hərbçilərindən ibarət ilkin qrup göndərməyi planlaşdırır. Müdafiə Nazirliyi məlumatı nə təsdiq, nə də təkzib edir – bu isə planın real olduğunu, sadəcə diplomatik dildə açıqlanmadığını göstərir. Qeyri-rəsmi mənbələr ilk kəşfiyyat qrupunun yanvarın 15-dən etibarən hərəkətə keçəcəyini bildirir. Bu addım Berlinin Arktika bölgəsində oyunçuya çevrilmək niyyətindən xəbər verir.
Qrenlandiyanın rəsmi sahibi olan Danimarka artıq daha açıq davranır. Müdafiə Nazirliyinin “Challenger” təyyarəsinin Nuukda eniş etdiyinə dair görüntülər yayılıb. Nazir Troels Lund Poulsen bildirib ki, Qrenlandiyada daha geniş və daimi hərbi iştirak planlaşdırılır və hətta 2026-cı ildə NATO təlimlərinin burada keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bu, təkcə lokal təhlükəsizlik addımı deyil, Qrenlandiyanın NATO üçün strateji baza statusuna yüksəldilməsi deməkdir.
Qrenlandiya məsələsi yalnız ABŞ və Avropa arasında deyil, qlobal qüvvələr balansında mühüm rol oynayır. Burada enerji ehtiyatları, strateji keçid yolları və Arktika nəzarəti məsələsi dayanır. Rusiya bölgədə artıq aktivdir, Çin də bu istiqamətdə maraq göstərir. Belə bir situasiyada Qrenlandiyanın boş qalması Avropa üçün təhlükəli sayılır.
ABŞ konqresmeninin Qrenlandiyanın ilhaqı ilə bağlı qanun layihəsi formal olaraq hüquqi proses demək deyil. Lakin bu təşəbbüs siyasi təzyiq aləti kimi işləyir və açıq mesaj verir: Vaşinqton bu ərazini “strateji prioritet” kimi görür. Məhz buna görə Almaniya və Danimarka “gecikən reaksiya yox, preventiv addım” siyasəti yürüdür.
Qrenlandiya artıq yeni geosiyasi qarşıdurmanın səhnəsinə çevrilir. Almaniya və Danimarkanın hərbi aktivliyi göstərir ki, Avropa ABŞ-ın mümkün ilhaq planını sadəcə mediadan izləmək niyyətində deyil. Yaxın illərdə Qrenlandiya Arktikanın ən mühüm strateji nöqtəsinə çevriləcək və burada “soyuq mübarizə” hələ indi başlayır./Ölkə.Az
