Fransada baş verən kütləvi etirazlar prezident Emmanuel Makronun siyasətinə qarşı müxalifətin tənqidlərini daha da gücləndirib.
Referans Media xəbər verir ki, müxtəlif siyasi düşərgələri təmsil edən partiyalar hadisələrin səbəbləri, hökumətin böhrana reaksiyası və polis müdaxiləsinin miqyası ilə bağlı fərqli mövqelər səsləndirsələr də, onların bir çoxu ölkədəki vəziyyətə görə hakimiyyətin məsuliyyət daşıdığını bildirirlər.
“Əyilməz Fransa” (LFI) partiyasının lideri Jan-Lük Melanşon Makron hökumətinin etirazları idarə etmə üsulunu kəskin tənqid edib. O, sosial böhranların həllinə çalışmaq əvəzinə hakimiyyətin polis müdaxiləsinə üstünlük verdiyini bildirib. Melanşonun fikrincə, “sarı jiletlilər” hərəkatından bəri hər bir sosial böhran eyni ssenari üzrə - gərginliyin dərinləşməsi və polis zorakılığı ilə müşayiət olunur.
LFI parlament fraksiyasının rəhbəri Matild Pano isə hüquq-mühafizə orqanlarının müdaxiləsi nəticəsində ağır xəsarət alan gənclərlə bağlı hökumətin mövqeyini tənqid edib. Onun sözlərinə görə, prezidentin çıxışında ömürlük xəsarət alan gənclərə münasibətdə kifayət qədər diqqət və məsuliyyət nümayiş etdirilməyib.
Oktyabrın 31-də Melanşon Makronun qarşısında iki seçim olduğunu bildirərək, prezidentin ya etirazçıların tələblərinə güzəştə getməli, ya da vəzifəsini tərk etməli olduğunu bəyan edib.
Ekoloqların lideri Marin Tondelye də prezidentin müxalifət partiyalarını və həmkarlar ittifaqlarını böhranın müzakirəsinə çağırmasını tənqid edib. O, Makronun məsuliyyəti etiraf etmək əvəzinə siyasi qüvvələri sanki məktəbli kimi hesabat verməyə çağırdığını bildirib.
Sosialist Partiyasının lideri Olivye For isə LFI-yə qarşı irəli sürülən ittihamları və partiyanın fəaliyyətinin qadağan olunması ilə bağlı çağırışları qəbuledilməz sayıb. Onun fikrincə, demokratik cəmiyyətdə siyasi rəqibi aradan qaldırmaq məqsədilə həqiqətləri təhrif etmək yolverilməzdir.
Sağ və ifrat sağ düşərgənin nümayəndələri isə tənqidlərini əsasən hökumətin təhlükəsizlik siyasətinə və ölkədə ictimai asayişin bərpasında nümayiş etdirdiyi acizliyə yönəldiblər.
Milli Birlik (RN) partiyasının lideri Jordan Bardella Makron hökumətini “qorxaq və istiqamətini itirmiş” adlandıraraq, hakimiyyətin Fransa vətəndaşlarının təhlükəsizliyini təmin etmək gücündə olmadığını bildirib.
RN-in digər aparıcı siması Marin Lö Pen ölkədə “etimad və hakimiyyət böhranı”nın dərinləşdiyini vurğulayıb. O, bunu Makron hakimiyyətinin tükənməsi, yorulması və istiqamətini itirməsi ilə əlaqələndirib.
Respublikaçılar Partiyasının nümayəndəsi, sağçı siyasətçi Brüno Rötayo isə ölkədə fövqəladə vəziyyət elan edilməsini təklif edib. Onun fikrincə, Makron dövlətin imkanlarından istifadə edərək ölkədə yaranmış xaosun qarşısını almaqda aciz görünür.
Keçmiş baş nazir Eduar Filip də prezidentin böhrana reaksiyasını tənqid edib. O, milyonlarla fransalının gözlədiyi kimi, ictimai asayişin bərpasına yönəlmiş konkret qərarların qəbul edilməsini üstün tutacağını bildirib.
Bununla belə, Fransadakı siyasi müxalifət etirazların qiymətləndirilməsində vahid mövqedən çıxış etmir. Sol qüvvələr sosial problemlərin həllinə, polis müdaxiləsinin qanuniliyinə və gənclərin xəsarət almasına diqqət çəkirlər. Sağ və ifrat sağ partiyalar isə əsasən təhlükəsizlik, ictimai asayiş və dövlət hakimiyyətinin nüfuzunun bərpasını ön plana çəkirlər.
Eyni zamanda, LFI hökumət və mərkəzçi-sağ siyasi qüvvələr tərəfindən zorakılığın artmasına şərait yaratmaqda ittiham olunur. Melanşonun partiyası bu ittihamları rədd edir. Yaşıllar və sosialistlər də zorakılığa görə bütün məsuliyyətin LFI-nin üzərinə qoyulmasını qeyri-mütənasib hesab edirlər.
Beləliklə, oktyabr etirazları Fransada yalnız sosial narazılığın deyil, həm də Makron hakimiyyətinin siyasi legitimliyi, dövlətin böhranları idarə etmək qabiliyyəti və polis fəaliyyətinin sərhədləri ətrafında mübahisələrin dərinləşdiyini göstərib. Müxalifət düşərgəsində yanaşmalar fərqli olsa da, prezidentin böhrana görə siyasi məsuliyyəti məsələsi getdikcə daha çox gündəmə gətirilir.
