Türkiyənin Ağrı vilayətinin Doğubayazıt rayonunda Nuhun gəmisinə aid olduğu iddia edilən Durupınar Formasiyasında aparılan 90 günlük ərazi tədqiqatları başa çatıb. Araşdırmanın növbəti mərhələsində toplanan nümunələrin laboratoriya analizləri aparılacaq.
Referans Media xəbər verir ki, tədqiqat zamanı 5 ölkədən 20 alim ərazidə xəritələndirmə, fotoçəkiliş, GPS və radar işləri həyata keçirib. Müxtəlif nöqtələrdən götürülən təxminən 1000 torpaq nümunəsi araşdırılmaq üçün Ankaradakı laboratoriyaya göndərilib.
Ərazidə araşdırmalar 1959-cu ildən aparılır
Durupınar Formasiyası ilə bağlı araşdırmaların əsası 1959-cu ilə gedib çıxır. Həmin il xəritə mühəndisi, yüzbaşı İlhan Durupınarın Doğubayazıt rayonunun Telçeker və Üzengili kəndləri arasındakı ərazidə qeyri-adi relyef forması aşkar etdiyi bildirilir. Sonrakı illərdə bu ərazinin Nuhun gəmisinin qalıqları ola biləcəyi ilə bağlı müxtəlif iddialar irəli sürülüb. Bununla belə, həmin iddia indiyədək elmi baxımdan qəti şəkildə təsdiqlənməyib.
Araşdırmaya 5 ölkədən 20 alim qatılıb
Son tədqiqatlar Sivas Cümhuriyyət Universitetinin Ədəbiyyat fakültəsinin Arxeologiya bölməsinin professoru Cenker Atılanın rəhbərliyi ilə həyata keçirilib. 90 gün davam edən ərazi işlərinə 5 ölkədən 20 alim cəlb olunub. Araşdırmanı sənədləşdirmək üçün ABŞ-dan iki, Böyük Britaniyadan isə bir sənədli film qrupu da bölgədə fəaliyyət göstərib. İşlərin ilkin mərhələsində ərazinin xəritələndirilməsi, fotoçəkilişi və GPS ölçmələri aparılıb. Daha sonra mümkün yeraltı strukturların müəyyənləşdirilməsi məqsədilə radar tədqiqatları həyata keçirilib.
Radar tədqiqatlarından sonra nümunələr götürülüb
Layihə rəhbəri Cenker Atılanın sözlərinə görə, radar tədqiqatları ərazidəki mümkün yeraltı boşluqlar və strukturlar barədə məlumat əldə etmək baxımından mühüm mərhələ olub. Radar işlərindən əldə edilən nəticələr əsasında müxtəlif sahələrdən torpaq nümunələri götürülüb. Ümumilikdə 100-150 nöqtədən təxminən 1000 nümunə toplanaraq Ankaradakı laboratoriyaya göndərilib.
Nəticələr karbon analizindən sonra bəlli olacaq
Cenker Atılan bildirib ki, nümunələrin təhlili layihənin əsas mərhələlərindən biridir. Onun sözlərinə görə, araşdırma zamanı əsas diqqət nümunələrdə üzvi maddələrin və mümkün ağac qalıqlarının müəyyənləşdirilməsinə yönəldilib. Bu materialların aşkar edilməsi və sonrakı analizlər ərazidə keçmişdə hər hansı strukturun mövcud olub-olmadığı ilə bağlı əlavə elmi məlumat verə bilər. Atılan qeyd edib ki, üzvi maddələr üzərində aparılacaq karbon analizləri nəticələrin qiymətləndirilməsində mühüm rol oynayacaq:
“Nəticələri gözləyirik. Burada aşkar ediləcək üzvi maddələrin miqdarı və ağac qalıqları bizim üçün mühüm məlumatlar verəcək. Üzvi maddələr üzərində aparacağımız karbon analizi ilə burada həqiqətən Nuhun gəmisinin olub-olmadığını müəyyənləşdirməyə çalışacağıq.”
Araşdırmalar növbəti illərdə də davam etdiriləcək
Layihə rəhbərinin sözlərinə görə, 2026-cı il üzrə ərazi tədqiqatları başa çatsa da, araşdırma prosesi yekunlaşmayıb. Bəzi işlərin tam başa çatdırılmadığını bildirən Atılan tədqiqatların qış aylarında davam etdiriləcəyini, həmçinin növbəti illərdə ərazidə əlavə elmi araşdırmaların aparılmasının planlaşdırıldığını açıqlayıb. Hazırda əsas diqqət laboratoriyaya göndərilən nümunələrin nəticələrinə yönəlib. Bu analizlərin nəticələri Durupınar Formasiyasında Nuhun gəmisinə aid olduğu iddia edilən hər hansı qalıqların mövcudluğu ilə bağlı elmi müzakirələrə yeni məlumatlar əlavə edə bilər.
