Yunanıstanın “Ta Nea” qəzetində Türkiyə ilə mümkün hərbi böhran zamanı inkişaf edə biləcək hipotetik ssenari dərc olunub. 27 sentyabr tarixli yazıda Egey dənizində yarana biləcək gərginliyin hərbi qarşıdurmaya çevrilməsi halında Yunanıstanın “önləyici zərbə” variantından necə istifadə edə biləcəyi nəzəri şəkildə təhlil edilir.
Referans Media xəbər verir ki, məqalədə elektron müharibə vasitələri, hava əməliyyatları və hava hücumundan müdafiə sistemlərinin mümkün qarşıdurmanın ilk mərhələsində necə tətbiq oluna biləcəyi barədə ssenari təqdim olunur. Qeyd olunur ki, bu, Yunanıstan Baş Qərargahının açıqladığı rəsmi əməliyyat planı deyil. Söhbət hərbi analitiklər və mənbələrin fikirlərinə əsaslanan hipotetik modeldən gedir.
Ssenarinin başlanğıcında Egeydə gərginlik nəzərdə tutulur
“Ta Nea”nın təqdim etdiyi modeldə ilk mərhələdə Türkiyə ilə Yunanıstan arasında dəniz yurisdiksiyası və ya Egeydə aparılan araşdırmalarla bağlı uzunmüddətli gərginliyin yarandığı fərz edilir. Ssenariyə əsasən, Türkiyənin hərbi qüvvələrinin bölgədə hərəkətliliyini artırması və müxtəlif hərbi vasitələri yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirməsi Yunanıstan tərəfindən mümkün hücum hazırlığı kimi qiymətləndirilə bilər. Qəzet bu mərhələdə əsas qərarın əldə olunan kəşfiyyat məlumatlarının qiymətləndirilməsi ilə bağlı olacağını yazır. Eyni zamanda ilk zərbəni endirən tərəfin bununla bağlı beynəlxalq müstəvidə ciddi siyasi və hüquqi nəticələrlə üzləşə biləcəyi vurğulanır.
İkinci mərhələ: elektron müharibə və hava əməliyyatları
Ssenarinin ikinci mərhələsində elektron müharibə vasitələrindən istifadə və hava əməliyyatlarının həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Məqalədə Yunanıstanın elektron müharibə imkanlarından istifadə etməklə radar və rabitə sistemlərinin fəaliyyətini çətinləşdirməyə çalışa biləcəyi, bunun ardınca isə döyüş təyyarələri vasitəsilə müəyyən hərbi obyektlərə zərbələrin endirilməsinin mümkün olduğu təsvir edilir. Burada Rafale və F-16 Viper qırıcıları, eləcə də müxtəlif uzaqmənzilli silah sistemləri ssenarinin hipotetik elementləri kimi qeyd olunur. Bunların heç biri real əməliyyatın hazırda həyata keçirildiyini göstərmir.
Üçüncü mərhələ: mümkün cavab zərbələrinin qarşılanması
Ssenarinin növbəti hissəsində Türkiyənin mümkün cavab tədbirləri nəzərdən keçirilir. Yunanıstanın hava və raket hücumundan müdafiə sistemlərindən istifadə etməklə mümkün cavab zərbələrinin təsirini azaltmağa çalışacağı ehtimal olunur. Məqalədə Patriot sistemləri və digər müdafiə imkanları da bu kontekstdə nəzərdən keçirilir. Bu mərhələdə məqsəd kimi mümkün qarşıdurmanın nəzarətdən çıxmasının qarşısını almaq və hərbi əməliyyatların daha genişmiqyaslı münaqişəyə çevrilməməsi göstərilir.
İlk 24 saat əsas mərhələ kimi təqdim olunur
“Ta Nea”nın ssenarisində qarşıdurmanın ilk 24 saatı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Məqalədə intensiv ilk mərhələnin tərəflərdən birinin hərbi imkanlarına ciddi təsir göstərə biləcəyi və bundan sonra ABŞ, NATO və Avropa İttifaqının atəşkəs üçün diplomatik prosesə qoşula biləcəyi fərz edilir. Lakin bu təsvirlərin qəzet tərəfindən təqdim olunan hipotetik ssenari olduğu və real münaqişənin necə inkişaf edəcəyinə dair proqnoz kimi qəbul edilməməli olduğu vurğulanır.
Houpisin əvvəlki açıqlaması əsas götürülüb
Ssenarinin əsas istinad nöqtələrindən biri Yunanıstan Baş Qərargah rəisi general Dimitrios Houpisin 2025-ci ilin dekabrında səsləndirdiyi fikirlərdir. Houpis həmin açıqlamasında Yunanıstanın strateji dərinlikdə yüksək dəqiqlikli, önləyici xarakter daşıyan zərbələr endirmək imkanına malik olmasının çəkindirmə baxımından əhəmiyyətindən danışmışdı.
Rəsmi müharibə planı deyil
Yunanıstan mediasında yayılan bu materialın ən mühüm xüsusiyyəti onun rəsmi hərbi əməliyyat planı olmamasıdır. “Ta Nea” yazını hərbi analitiklərin və mənbələrin qiymətləndirmələri əsasında hazırlanmış mümkün qarşıdurma modeli kimi təqdim edir. Buna görə də ssenaridə qeyd olunan hərbi addımların Yunanıstan hökumətinin və ya Baş Qərargahın qəbul etdiyi konkret qərarlar kimi təqdim edilməsi doğru olmaz.
Məsələ ilə bağlı yayılan digər məlumatlarda da Yunanıstan-Türkiyə münasibətlərinin hazırda böhran vəziyyətinə qayıtmadığı, lakin münasibətlərin daha həssas xarakter aldığı qeyd olunur.
