Ankarada keçirilən 36-cı NATO Dövlət və Hökumət Başçıları Zirvəsinin ikinci günündə liderlər səviyyəsində əsas toplantılar başlayıb. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan açılış çıxışında Türkiyənin müdafiə xərclərini artırdığını bildirərək, müdafiə sahəsində məhdudiyyətlərin aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayıb.
Zirvədə əsas müzakirə mövzuları müdafiə xərcləri, müdafiə sənayesinə investisiyalar, NATO 3.0 konsepsiyası və Ukraynaya dəstək məsələləri olacaq.
Ərdoğan: “Müdafiə sahəsində məhdudiyyətlər qalxmalıdır”
Prezident Ərdoğan çıxışında Türkiyənin müdafiə imkanlarının inkişaf etdirildiyini qeyd edib.
“Türkiyə olaraq 2030-cu ildən əvvəl müdafiə xərclərimizin ÜDM-də payını 3,5 faizə çatdırmaq üçün tədbirlərimizi görürük. Təhlükəsizlik və dayanıqlılıqla bağlı xərclərdə isə artıq 1,5 faizlik büdcə payına çatmışıq”, – deyə Ərdoğan bildirib.
O vurğulayıb ki, Türkiyənin əsas uğurlarından biri müdafiə sənayesində əldə etdiyi irəliləyişdir.
“İstehsal və ixrac imkanlarımız baxımından dünyanın ilk 10 ölkəsi sırasına daxil olmuşuq”, – deyə Türkiyə lideri qeyd edib.
“Polad Günbəz” layihəsinə 24 milyard dollarlıq büdcə
Ərdoğan bildirib ki, Türkiyə NATO-nun ehtiyac duyduğu hava və raketdən müdafiə imkanlarının gücləndirilməsi istiqamətində də mühüm addımlar atır.
Onun sözlərinə görə, “Polad Günbəz” layihəsi çərçivəsində bu sahəyə 24 milyard dollar əlavə büdcə ayrılıb.
Türkiyə Prezidenti həmçinin pilotsuz uçuş aparatları və digər müdafiə texnologiyalarında əldə olunan təcrübənin NATO çərçivəsində də istifadə oluna biləcəyini bildirib.
Zirvədə 4 əsas mövzu müzakirə olunur
NATO liderlərinin əsas gündəmində dörd mühüm məsələ dayanır:
Müdafiə xərclərinin artırılması;
Müdafiə sənayesinə investisiyaların genişləndirilməsi;
NATO 3.0 yeni təhlükəsizlik konsepsiyası;
Ukraynaya dəstəyin davam etdirilməsi.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın zirvə çərçivəsində verəcəyi mesajlar da diqqətlə izlənilir. Tramp daha əvvəl Avropadakı ABŞ hərbçilərinin gələcəyi və müttəfiqlərin müdafiə yükünü daha çox paylaşması ilə bağlı açıqlamalar verib.
NATO 3.0 dövrü müzakirə edilir
Zirvədə ABŞ-nin Avropanın təhlükəsizliyindəki roluna dair yeni yanaşmalar da gündəmdədir. NATO 3.0 konsepsiyası çərçivəsində Avropa ölkələrinin müdafiə sahəsində daha böyük məsuliyyət götürməsi nəzərdə tutulur.
Bununla yanaşı, ABŞ-nin nüvə çəkindiriciliyində əsas rolunu davam etdirəcəyi gözlənilir.
Ukraynaya dəstək və yekun bəyannamə
Liderlərin müzakirə edəcəyi əsas məsələlərdən biri də Ukraynaya hərbi dəstəyin davam etdirilməsi olacaq.
Zirvənin yekun bəyannaməsində Rusiyanın Avro-Atlantik təhlükəsizlik üçün uzunmüddətli təhdid olduğu, terrorizmin isə NATO üçün davam edən risk olaraq qaldığı vurğulanacağı gözlənilir.
Sənəddə həmçinin Ukraynaya 2026 və 2027-ci illər üçün ümumilikdə 70 milyard avro həcmində hərbi dəstək öhdəliyinin yer alacağı bildirilir.
