“Microsoft” şirkətinin həmtəsisçisi Bill Qeyts hesab edir ki, süni intellektin sürətli inkişafına baxmayaraq, bəzi peşələrə tələbat uzun müddət qorunub saxlanılacaq. Bu arada şirkətin süni intellekt infrastrukturuna yatırdığı investisiyalar fonunda 60 min əməkdaşına könüllü şəkildə işdən ayrılmaq təklif etdiyi bildirilir.
Referans Media xəbər verir ki, bu barədə “LADbible” nəşri yazıb.
Süni intellekt texnologiyalarının inkişafı əmək bazarına ciddi təsir göstərir. Şirkətlər işə qəbul və iş proseslərinin təşkili ilə bağlı yanaşmalarını dəyişməyə məcbur olurlar. Bu şəraitdə Bill Qeytsin texnologiyalar tərəfindən əvəzlənməsi daha çətin olan peşələrlə bağlı proqnozu yenidən gündəmə gəlib.
Sahibkarın fikrincə, gələcəkdə xüsusilə dörd sahədə mütəxəssislərə ehtiyac qalacaq. Bunlar proqramlaşdırma, biologiya, energetika və peşəkar idmandır.
Süni intellektin əvəz edə bilməyəcəyi peşələr hansılardır?
Proqramlaşdırma sahəsində süni intellekt alətləri sürətlə inkişaf etsə də, mürəkkəb sistemlərin hazırlanması, təkmilləşdirilməsi və idarə olunması üçün insan mütəxəssislərə ehtiyac qalacaq. Bioloqlar elmi tədqiqatları davam etdirəcək, energetika mütəxəssisləri isə enerji infrastrukturunun inkişafını və fasiləsiz fəaliyyətini təmin edəcəklər.
Peşəkar idman isə digər sahələrdən fərqlənir. Burada fiziki imkanlar, ustalıq və yarışların tamaşaçılar üçün cəlbediciliyi əsas rol oynayır. Bill Qeyts teleaparıcı Cimmi Fellonla söhbətində insanların kompüterlərin beysbol oynamasını izləməyə maraq göstərməsinin çətin olduğunu bildirib.
Bununla yanaşı, sahibkar gələcəkdə bir çox işin görülməsi üçün insan əməyinə ehtiyacın əhəmiyyətli dərəcədə azalacağını ehtimal edir. Onun fikrincə, məhsulların istehsalı, daşınması və ərzaq məhsullarının yetişdirilməsi getdikcə daha çox avtomatlaşdırılacaq.
“SpaceX” şirkətinin qurucusu İlon Mask da robot texnologiyalarının sürətlə yayılacağını proqnozlaşdırır. O hesab edir ki, qarşıdakı onillikdə robotların sayı ən azı bir milyarda çatacaq və onların məhsuldarlığı bəşəriyyətin ümumi məhsuldarlığını üstələyəcək.
“Əvvəlcə bu proses çox yavaş gedəcək, lakin zaman keçdikcə artım partlayış xarakteri alacaq”, – deyə İlon Mask G20 sammitində bildirib.
Süni intellektin təsirinə ən çox məruz qala biləcək 40 peşə
“Microsoft” ötən il süni intellekt tərəfindən əvəzlənmə riski yüksək olan 40 peşənin siyahısını açıqlayıb.
Siyahıda aşağıdakı peşələr yer alıb:
1 Tərcüməçilər və şifahi tərcüməçilər
2 Tarixçilər
3 Təyyarə bələdçiləri və turist qruplarını müşayiət edən şəxslər
4 Xidmət sahəsində çalışan satış nümayəndələri
5 Müəlliflər və yazıçılar
6 Müştəri dəstəyi xidməti əməkdaşları
7 Rəqəmsal proqramla idarə olunan dəzgahların proqramçıları
8 Telefon operatorları
9 Kassirlər, dəmir yolu və aviasiya işçiləri
10 Radio aparıcıları və diktorlar
11 Broker şirkətlərinin kargüzarları
12 Ev təsərrüfatı və fermerlik üzrə kursların əməkdaşları
13 Televiziya ticarəti üzrə satıcılar
14 Konsyerjlər
15 Politoloqlar və siyasi analitiklər
16 Xəbər analitikləri, jurnalistlər və müxbirlər
17 Riyaziyyatçılar
18 Texniki mətn müəllifləri
19 Korrektorlar və mətn tərtibatçıları
20 Xidmət sahəsində çalışan köməkçi personal
21 Redaktorlar
22 Ali təhsil müəssisələrində biznes fənlərini tədris edən müəllimlər
23 İctimaiyyətlə əlaqələr üzrə mütəxəssislər
24 Məhsul nümayişçiləri və təşviqatçılar
25 Reklam agentləri
26 Yeni hesabların açılması üzrə menecerlər
27 Statistika üzrə assistentlər
28 İcarə və kirayə xidmətləri üzrə menecerlər
29 Məlumat elmi üzrə mütəxəssislər
30 Şəxsi maliyyə məsləhətçiləri
31 Arxiv işçiləri
32 Ali təhsil müəssisələrində iqtisadiyyat müəllimləri
33 Veb-tərtibatçılar
34 İdarəetmə üzrə analitiklər
35 Coğrafiyaçılar
36 Modelləşdirmə mütəxəssisləri
37 Bazar analitikləri
38 Təcili xidmətlərin çağrı mərkəzi operatorları
39 Kommutator operatorları
40 Ali təhsil müəssisələrində kitabxana işi üzrə müəllimlər
“Microsoft”un qiymətləndirməsinə əsasən, ağır texnika operatorları, ev təmizliyi ilə məşğul olan işçilər, dam ustaları, masajçılar, qabyuyanlar və tibb bacıları kimi peşələr avtomatlaşdırma baxımından daha az riskli hesab olunur.
Bu qiymətləndirmə göstərir ki, fiziki bacarıq, insanlarla birbaşa ünsiyyət və real şəraitdə qərarvermə tələb edən işlər bəzi intellektual və rutin peşələrlə müqayisədə avtomatlaşdırmaya daha davamlı ola bilər. Bununla belə, heç bir peşənin gələcəkdə dəyişikliklərdən tamamilə kənarda qalacağına zəmanət yoxdur.
Süni intellektə yatırılan investisiyalar özünü doğruldurmu?
Süni intellektin əmək bazarına təsiri ilə yanaşı, bu texnologiyaya yatırılan vəsaitlərin iqtisadi səmərəliliyi də müzakirə mövzusudur.
Bir araşdırmanın nəticələrinə görə, süni intellektə investisiya yatıran şirkətlərin 95 faizi bu sərmayələrdən gözlənilən iqtisadi faydanı əldə edə bilməyib. Əsas çətinliklərdən biri mövcud süni intellekt alətlərinin biznes proseslərinə uyğunlaşdırılmasıdır.
Gözlənilən nəticələri əldə edə bilməyən bəzi şirkətlərin əvvəllər işdən çıxardıqları əməkdaşları yenidən işə götürməyə başladıqları bildirilir. Bu isə avtomatlaşdırmanın hələlik insan əməyini bütün sahələrdə və gözlənilən miqyasda əvəz edə bilmədiyini göstərir.
Bundan başqa, süni intellektin tətbiqi infrastrukturun qurulması, kibertəhlükəsizliyin təmin edilməsi və məlumatların emalı üçün böyük həcmdə investisiya tələb edir. Bu xərclər bəzi hallarda ilkin proqnozları üstələyir.
Beləliklə, süni intellekt əmək bazarında ciddi dəyişikliklər yaratsa da, onun insan əməyini hansı sürətlə və hansı miqyasda əvəz edəcəyi hələ də açıq sual olaraq qalır./"AzPolitika"/
