ABŞ və İsrailin İran qarşısında apardığı müharibə Çin üçün qlobal ölçüdə bir “hərbi laboratoriya” funksiyası daşıyır. Strateji təhlillərə görə, Pekin yüzlərlə kəşfiyyat peyki və meydandakı hərbi müşahidəçilər vasitəsilə müharibəni anbaan izləyir və hava qüvvələri doktrininin köklü dəyişdirilməsini həyata keçirir.
“National Security Journal” və “EurAsia Daily”nin məlumatlarına görə, Çin Xalq Azadlıq Ordusu (PLA) İrandakı hərbi əməliyyatları fasiləsiz izləyir. 300-dən çox Jilin-1 kəşfiyyat və müşahidə peyki vasitəsilə Çin əməliyyatları, raket yükləmə proseslərini, hava müdafiə sistemlərinin reaksiyalarını və digər kritik məlumatları real vaxtda analiz edir. Məlumata görə, Pekin İran üçün xüsusi olaraq 480 milyon dollarlıq məlumat sistemi də qurub və bu sistem müharibədən əvvəl fəaliyyətə keçirilib.
Analizlər göstərir ki, İran müharibəsi Çin hava qüvvələrinin doktrini üçün dönüş nöqtəsi olub. ABŞ və İsrailin görünməz bombardman təyyarələri ilə həyata keçirdiyi əməliyyatlar Çinin ən inkişaf etmiş hava müdafiə sistemlərini də çətin vəziyyətə salıb. Nəticədə Çin H-20 strateji bombardman təyyarəsi və JH-XX görünməz hava hücum platforması layihələrini sürətləndirməyə başladı. Əvvəlcə “tək istifadəlik raket gücü” üzərində qurulan strategiyalar artıq görünməz hava platformaları ilə əvəz olunur.
Çinin hava doktrindəki dəyişiklikləri Tayvanı da hərəkətə gətirib. Tayvan ABŞ ilə 11 milyard dollarlıq silah alım anlaşması imzalayıb. Bu anlaşma çərçivəsində TOW tank əleyhinə raketləri, M109A7 haubitsa sistemi, Javelin raketləri və HIMARS çoxlüləli raket sistemləri Tayvan ordusuna çatdırılacaq.
“Real Clear Defense”nin məlumatına görə, Çin Hava Qüvvələri ABŞ və İsrailin İran əməliyyatlarının başlanmasından sonra Tayvan ətrafındakı uçuş fəaliyyətini dayandırıb. Analizlər göstərir ki, bu müddət Tayvanın 2020-ci ildən bəri qeyd etdiyi ən uzun hərbi tərəddüd dövrüdür. Eyni zamanda Çin, Cənubi Çin Dənizi və Yaponiya ətrafında fəaliyyətini davam etdirir, tərəddüd yalnız Tayvan bölgəsində baş verib.
Mütəxəssislər bildirir ki, İran müharibəsi Çin üçün həm strateji, həm də əməliyyat səviyyəsində uzunmüddətli təcrübə və məlumat bazası təmin edir. Bu məlumatlar gələcəkdə Çinin hərbi doktrinasının inkişafında əsas rol oynayacaq və regiondakı hərbi balansı dəyişdirə bilər.
