Gündəlik qidalanmada geniş yer tutan ağ çörəyin sağlamlığa təsiri, xüsusilə də zavod şəraitində istehsal olunan çörəyin müntəzəm istehlakının mümkün nəticələri müzakirə mövzularından biridir. Ağ çörəyin kökəlməyə səbəb olması, hansı miqdarda istehlak edilməsinin məqsədəuyğunluğu və tam taxıllı çörəklə qida dəyəri baxımından fərqləri diqqət çəkən məsələlərdəndir.
Referans Media-ya açıqlama verən qida mütəxəssisi Fərid Səfərov bildirib ki, ağ çörəyin müntəzəm istehlakının sağlamlığa təsiri onun tərkibindən, istehlak miqdarından və insanın ümumi qidalanma rejimindən asılıdır. Zavod şəraitində istehsal olunan ağ çörəyin özü zərərli məhsul hesab edilmir. Əsas məsələ onun hansı undan hazırlanması, tərkibindəki duz və digər inqrediyentlərin miqdarı, eləcə də gündəlik qidalanmada nə qədər yer tutmasıdır.
Ağ çörək, əsasən, təmizlənmiş buğda unundan hazırlandığı üçün emal zamanı taxılın kəpək və rüşeym hissələrinin böyük qismi ayrılır. Nəticədə onun lif, bəzi B qrupu vitaminləri və mineralların miqdarı tam taxıllı çörəklə müqayisədə daha az olur.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, ağ çörək orqanizmə enerji verir, lakin lifin az olması səbəbindən daha tez həzm oluna və toxluq hissi daha qısa davam edə bilər. Bu, bəzi insanlarda tez-tez acmağa və əlavə qida qəbuluna səbəb ola bilər. Həmçinin ağ çörək qan şəkərinin daha sürətli yüksəlməsinə səbəb ola bilər. Bu, xüsusilə diabet və insulin müqaviməti olan şəxslər üçün əhəmiyyətlidir.
Ağ çörəyin kökəlməyə səbəb olması fikri isə müəyyən mənada doğrudur. Lakin bu, birbaşa çörəyin özündən deyil, ümumi enerji qəbulundan asılıdır. İnsan gün ərzində qəbul etdiyi kaloridən daha az enerji sərf etdikdə çəki artımı baş verə bilər. Ağ çörəyin həddindən artıq istehlakı, xüsusilə yağlı yeməklər və yüksək kalorili qidalarla birlikdə qəbul edilməsi bu riski artıra bilər. Ancaq ölçülü şəkildə istehlak edildikdə ağ çörək sağlam qidalanmanın bir hissəsi ola bilər.
Fərid Səfərov qeyd edib ki, sağlam yetkin insan üçün gündəlik 2–4 nazik dilim çörək, təxminən 60–120 qram, ümumi qidalanma ehtiyacından və fiziki aktivlikdən asılı olaraq uyğun ola bilər. Bununla belə, bu, hamı üçün sabit norma deyil. Çörəyin miqdarı insanın yaşına, çəkisinə, hərəkətliliyinə və digər qidalardan aldığı enerjiyə görə tənzimlənməlidir.
Tam taxıllı çörəyin əsas üstünlüyü isə liflə daha zəngin olmasıdır. Lif həzm sisteminin normal fəaliyyətini dəstəkləyir, toxluq hissini uzadır və qan şəkərinin daha tədricən yüksəlməsinə kömək edə bilər. Belə çörəkdə maqnezium, dəmir və B qrupu vitaminləri də daha çox ola bilər. Bununla belə, tünd rəngli hər çörək tam taxıllı deyil. Seçim zamanı etiketdə tam taxıl ununun tərkibinə və ilk inqrediyent kimi göstərilib-göstərilməməsinə diqqət yetirmək lazımdır.
Mütəxəssis vurğulayıb ki, zavod çörəyinin istehsal şəraitində hazırlanması öz-özlüyündə onun zərərli olması demək deyil. Əsas şərt təhlükəsiz istehsal, düzgün saxlanma və tərkibə nəzarətdir. Gündəlik qidalanmada isə mümkün olduqda tam taxıllı çörəyə üstünlük vermək, ağ çörəyi ölçülü istehlak etmək və rasionu tərəvəz, zülal mənbələri və digər faydalı qidalarla balanslaşdırmaq daha məqsədəuyğundur.
Sağlam qidalanaraq sağlam yaşayın!
