Martın 2-dən 3-nə keçən gecə dünyada nadir astronomik hadisə — tam Ay tutulması müşahidə olunacaq.
Referans Media xəbər verir ki, tutulma zamanı Ay tamamilə Yer kürəsinin kölgəsinə düşəcək və mis-qırmızı rəng alacaq.
Bu səbəbdən hadisə “Qanlı Ay” adlandırılır.
Məlumata görə, tutulmanı Şimali və Cənubi Amerika, Asiya, Okeaniya və Avropanın bəzi hissələrində izləmək mümkün olacaq. Hava şəraiti əlverişli olarsa, üç milyarddan çox insan bu təbiət hadisəsini müşahidə edə biləcək. Bu, 2026-cı ilin ilk tam Ay tutulmasıdır.
“Qanlı Ay” necə yaranır?
Tam Ay tutulması Günəş, Yer və Ayın bədirlənmiş Ay (dolunay) fəzasında eyni xətt üzrə düzülməsi nəticəsində baş verir. Ay Yer kürəsinin kölgəsinə daxil olur və birbaşa Günəş şüaları onun səthinə çatmır. Lakin Yer atmosferindən keçən işıq şüalarının bir hissəsi Aya çatır. Qısa mavi dalğalar atmosferdə səpələnir, uzun qırmızı dalğalar isə daha asan keçərək Ayın səthinə düşür. Nəticədə Ay mis-qırmızı çalar alır və “Qanlı Ay” effekti yaranır.
Tutulma ənənəvi olaraq “Qurd Ayı” adlandırılan mart dolunayı ilə üst-üstə düşəcək. Bu ad folklorda yazın başlanğıcı ilə əlaqələndirilir.
Tutulmanın vaxtı (Şərq Standart Vaxtı – EST):
03:33 – Yarımkölgəli mərhələ başlayır
04:50 – Qismən tutulma başlayır
06:04 – Tam tutulma başlayır
Tam faza: 58 dəqiqə 18 saniyə davam edəcək
07:02 – Tam faza başa çatır
08:19 – Qismən tutulma bitir
ABŞ-nin Şərq sahilində tam tutulma Günəşin doğuşundan az əvvəl başlayacaq. Qərb sahilində isə proses əvvəldən sona qədər tam şəkildə görünəcək.
Müşahidə üçün tövsiyələr
Mütəxəssislər bildirirlər ki, tutulmanı izləmək üçün xüsusi avadanlıq tələb olunmur, hadisə çılpaq gözlə aydın görünəcək. Lakin durbin və ya kiçik teleskop Ay səthindəki detalları daha aydın göstərir.
Foto çəkmək istəyənlərə ştativdən istifadə, uzun ekspozisiya (1–30 saniyə), ISO 400–1600 və f/4–f/8 diafraqma tövsiyə olunur. Ən yaxşı müşahidə üçün şəhər işıqlarından uzaq və açıq üfüqə malik məkan seçmək məsləhətdir. Hava proqnozunu isə bir neçə gün əvvəl yoxlamaq tövsiyə edilir.
Qeyd edək ki, 3 mart 2026-cı ildən sonra növbəti tam Ay tutulması 2028-ci ilin sonu və ya 2029-cu ilin əvvəlində baş verəcək. Buna görə də qarşıdakı “Qanlı Ay” səma həvəskarları üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
