Qadınlar kişilərə nisbətən ümumi demans risk faktorlarının koqnitiv funksiyaya mənfi təsirinə daha çox həssas olurlar.
Referans Media xəbər verir ki, bu qənaətə Kaliforniya Universitetinin San Dieqo Tibb Məktəbinin tədqiqatçıları gəliblər.
Tədqiqatda 17000-dən çox orta yaşlı və yaşlı yetkinin sağlamlıq və koqnitiv məlumatları təhlil edilib.
Tədqiqatçılar bəzi dəyişdirilə bilən demans risk faktorlarının qadınlarda beyin sağlamlığına daha çox təsir etdiyini aşkar ediblər. Nəticələr “Cins Fərqlərinin Biologiyası” jurnalında dərc edilib.
Tədqiqatçılar yüksək qan təzyiqi və yüksək bədən kütlə indeksi də daxil olmaqla ürək-damar və metabolik sağlamlıqla əlaqəli vəziyyətlərin qadınlarda koqnitiv geriləmə ilə daha güclü şəkildə əlaqəli olduğunu aşkar ediblər. Eşitmə itkisi və diabet, kişilər arasında daha çox yayılsa da, qadınlarda daha zəif koqnitiv performansla da əlaqələndirilib.
Bundan əlavə, qadınlar depressiya, aşağı fiziki aktivlik və yuxu problemləri - demans riskinin artması ilə əlaqəli amillər barədə məlumat verməyə daha çox meyllidirlər. Qadınların orta hesabla təhsil səviyyəsi bir qədər aşağı idi ki, bu da sonrakı koqnitiv geriləmə riski ilə əlaqələndirilir.
Tədqiqat müəllifi Meqan Fitjuh qeyd edib ki, demansın qarşısının alınması strategiyaları qadınlar və kişilər üçün ayrıca hazırlanmalıdır. Alimlərin fikrincə, yalnız risk faktorlarının yayılmasını deyil, həm də onların idrak funksiyasına təsir dərəcəsini nəzərə almaq vacibdir.
Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, ABŞ-də Alzheimer xəstəliyi olan xəstələrin təxminən üçdə ikisini qadınlar təşkil edir. Qadınlar orta hesabla kişilərdən daha uzun yaşasalar da, təkcə ömür uzunluğu bu fərqi izah edə bilməz.
Bu tapıntılar profilaktikanın və müalicənin cinsiyyət də daxil olmaqla fərdi xüsusiyyətlərə uyğunlaşdırılmasını əhatə edən fərdiləşdirilmiş tibbin inkişafını dəstəkləyir. Alimlər hesab edirlər ki, depressiyanın müalicəsinə, fiziki aktivliyin artırılmasına və ürək-damar sağlamlığının idarə olunmasına xüsusi diqqət yetirmək qadınlarda demensiya riskini azaltmağa kömək edə bilər.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, bu fərqlərin səbəblərini daha yaxşı başa düşmək üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var. Mümkün amillərə hormonal amillər, genetika və səhiyyə xidmətlərinə çıxışdakı fərqlər daxildir./“Cebheinfo.az”
