Son qlobal maliyyə dalğalanmaları fonunda region ölkələrində, xüsusilə də Azərbaycanın ən böyük ticarət tərəfdaşlarından olan Türkiyədə dolların kəskin bahalaşması və milli valyutaların dəyər itirməsi yerli ictimaiyyətdə müəyyən narahatlıqlara yol açıb. Qonşu dövlətlərdə baş verən bu proseslərin Azərbaycan iqtisadiyyatına və manatın taleyinə necə təsir edəcəyi sual doğurur.
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı ekspert Akif Nəsirli "Referans Media"ya verdiyi açıqlamada daxili bazar üçün riskləri və qoruyucu amilləri şərh edib.
Ekspert qeyd edib ki, regional valyuta böhranı ölkəmizə birbaşa yox, dolayısı yollarla təsir göstərə bilər: "Türkiyə və digər qonşu ölkələrdə dolların bahalaşması Azərbaycanın iqtisadiyyatına müəyyən dərəcədə təsir göstərə bilər. Xüsusilə idxal olunan məhsulların qiymətində artım riski yaranır, çünki Türkiyə Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biridir. Əgər türk lirəsi və ya digər regional valyutalarda ciddi dəyişikliklər baş verərsə, bu, ticarət xərclərinə də təsir edə bilər.
Bununla yanaşı, yaddan çıxarmaq olmaz ki, Azərbaycanın milli valyutası uzun illərdir ABŞ dollarına nisbətdə sabit məzənnə ilə idarə olunur. Bu səbəbdən qonşu ölkələrdə dolların bahalaşması avtomatik olaraq manatın məzənnəsinin dəyişəcəyi anlamına gəlmir. Təsirlər daxili bazarda özünü daha çox idxal qiymətləri, logistika xərcləri və inflyasiya kanalı ilə hiss etdirə bilər.
Əgər qlobal maliyyə bazarlarında dolların güclənməsi uzun müddət davam edərsə və region ölkələrinin iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərərsə, bunun dolayısı ilə Azərbaycan iqtisadiyyatına da müəyyən təsirləri ola bilər. Lakin hazırkı şəraitdə manatın mövcud sabitliyi və ölkənin sahib olduğu böyük valyuta ehtiyatları bu riskləri müəyyən qədər məhdudlaşdıran əsas amillərdir."
Akif Nəsirlinin təhlilindən aydın olur ki, qonşu coğrafiyadakı valyuta sarsıntıları ölkəmizdə birbaşa devalvasiya (milli valyutanın dəyərdən düşməsi) təhlükəsi yaratmasa da, idxal olunan malların bahalaşması hesabına daxili inflyasiyanı tətikləyə bilər. Bu isə o deməkdir ki, Azərbaycan iqtisadiyyatı güclü valyuta yastığı sayəsində məzənnə sabitliyini qorumağa qadir olsa da, qlobal və regional qiymət artımlarından tam sığortalanmaq mümkün deyil.
