Son aylarda həm dünya bazarında, həm də Azərbaycanda qızılın qiymətində ciddi ucuzlaşma müşahidə olunur. Yerli bazarda bir qram qızıl əvvəlki dövrlə müqayisədə təxminən 60 manat daha ucuz satılır. Satıcıların sözlərinə görə, hazırda alıcılar daha çox Türkiyə istehsalı olan qızıla üstünlük verirlər və həmin məhsulların bir qramı təxminən 175 manata təklif olunur. Eyni zamanda qızılın alış qiyməti də aşağı düşüb. Əgər əvvəllər qızıl 170 manata qəbul edilirdisə, indi bu rəqəm təxminən 130 manat civarındadır. Oxşar vəziyyət gümüş bazarında da müşahidə edilir.
Bazarda baş verən bu dəyişikliklərin əsas səbəbi qlobal iqtisadi proseslərlə bağlıdır. Son günlər dünya bazarında qızılın qiyməti kəskin şəkildə geriləyərək unsiya üzrə 4.550 dollara qədər enib. Bu, mart ayının sonundan bəri ən aşağı səviyyə hesab olunur. Əsas səbəb ABŞ-da açıqlanan yüksək inflyasiya göstəriciləridir. İnflyasiyanın gözləniləndən yüksək olması Federal Rezerv Sisteminin faiz dərəcələrini artırmaq ehtimalını gücləndirib. Bu isə investorların davranışına birbaşa təsir edib.
Qızıl adətən riskli dövrlərdə təhlükəsiz yatırım vasitəsi sayılır. Lakin faiz dərəcələri yüksələndə investorlar daha çox gəlir gətirən maliyyə alətlərinə yönəlirlər. Məsələn, bank depozitləri və istiqrazlar yüksək faiz şəraitində daha cəlbedici olur. Nəticədə investorlar qızıldan çıxaraq həmin aktivlərə üstünlük verir və bu da qızılın qiymətinin düşməsinə səbəb olur.
Maraqlıdır ki, qızıl bir müddət əvvəl tarixi rekord səviyyəyə çatmışdı. Yanvarın 29-da unsiyanın qiyməti 5.595 dollar olmuşdu. Lakin bundan sonra bazarda çox sürətli eniş başladı və cəmi iki gün ərzində qiymət təxminən 1.200 dollar aşağı düşdü. Bu, 1983-cü ildən bəri ən sərt iki günlük eniş hesab olunur. Belə kəskin dəyişikliklər adətən investorların panik satışları, böyük fondların bazardan çıxışı və sürətli qazanc realizasiyası ilə bağlı olur.
Azərbaycanda qızıl bazarı dünya qiymətlərindən birbaşa asılıdır. Dünya bazarında ucuzlaşma baş verəndə bu, daxili bazara da təsir edir. Satıcılar əvvəl yüksək qiymətə aldıqları məhsulları indi daha aşağı qiymətlə satmağa məcbur qalırlar. Bu səbəbdən həm satış, həm də alış qiymətlərində azalma müşahidə edilir.
Türkiyə qızılına marağın artması isə bir neçə səbəblə əlaqələndirilir. İlk növbədə Türkiyə istehsalı olan qızıllar keyfiyyət və dizayn baxımından bazarda daha çox etibar qazanıb. Bundan başqa, qiymətlər aşağı düşdüyü üçün insanlar daha keyfiyyətli məhsullara yönəlməyə başlayırlar. Son illərdə qızılın sadəcə zinət əşyası deyil, həm də yatırım vasitəsi kimi qəbul olunması da bu marağı artırır.
Gümüş bazarında baş verən ucuzlaşma da qızılla bağlı proseslərin nəticəsidir. Çünki hər iki metal investorlar tərəfindən təhlükəsiz aktiv sayılır. Bununla yanaşı, gümüş sənayedə də geniş istifadə olunduğu üçün qlobal iqtisadi aktivliyin zəifləməsi onun qiymətinə əlavə təzyiq yaradır.
Hesab edirik ki, qısamüddətli dövrdə qızılın qiymətində eniş bir qədər də davam edə bilər. Bəzi proqnozlara görə, yaxın həftələrdə əlavə 5 faizlik ucuzlaşma da mümkündür. Əgər ABŞ Federal Rezervi faiz siyasətini sərt saxlasa, bazarda təzyiq davam edəcək.
Bununla belə, uzunmüddətli perspektivdə qızıl üçün müsbət gözləntilər qalır. Dünyanın böyük maliyyə qurumları hesab edir ki, qızıl gələcək illərdə yenidən bahalaşacaq. Bunun əsas səbəbləri arasında mərkəzi bankların qızıl ehtiyatlarını artırması, geosiyasi gərginliklər və dollar sisteminə etimadın azalması göstərilir. Mərkəzi bankların böyük həcmdə qızıl alması bazarda qiymətlərə uzunmüddətli dəstək yaradır.
Hazırkı vəziyyət daha çox bazarın müvəqqəti korreksiyası kimi qiymətləndirilir. Yəni son illərdə sürətli bahalaşmadan sonra bazarda təbii bir geri çəkilmə baş verir. Bu baxımdan bir çox investor hazırkı ucuzlaşmanı gələcək üçün alış imkanı kimi də dəyərləndirir.
Ümumilikdə isə qızıl bazarında baş verən proseslər göstərir ki, qiymətlər artıq yalnız zinət əşyalarına olan tələbdən asılı deyil. Bu bazara qlobal iqtisadiyyat, mərkəzi bank siyasəti, geosiyasi risklər və investor psixologiyası ciddi təsir göstərir. Buna görə də yaxın dövrdə qızıl bazarında dəyişkənliyin davam edəcəyi istisna olunmur.globalinfo.az
Bazarda baş verən bu dəyişikliklərin əsas səbəbi qlobal iqtisadi proseslərlə bağlıdır. Son günlər dünya bazarında qızılın qiyməti kəskin şəkildə geriləyərək unsiya üzrə 4.550 dollara qədər enib. Bu, mart ayının sonundan bəri ən aşağı səviyyə hesab olunur. Əsas səbəb ABŞ-da açıqlanan yüksək inflyasiya göstəriciləridir. İnflyasiyanın gözləniləndən yüksək olması Federal Rezerv Sisteminin faiz dərəcələrini artırmaq ehtimalını gücləndirib. Bu isə investorların davranışına birbaşa təsir edib.
Qızıl adətən riskli dövrlərdə təhlükəsiz yatırım vasitəsi sayılır. Lakin faiz dərəcələri yüksələndə investorlar daha çox gəlir gətirən maliyyə alətlərinə yönəlirlər. Məsələn, bank depozitləri və istiqrazlar yüksək faiz şəraitində daha cəlbedici olur. Nəticədə investorlar qızıldan çıxaraq həmin aktivlərə üstünlük verir və bu da qızılın qiymətinin düşməsinə səbəb olur.
Maraqlıdır ki, qızıl bir müddət əvvəl tarixi rekord səviyyəyə çatmışdı. Yanvarın 29-da unsiyanın qiyməti 5.595 dollar olmuşdu. Lakin bundan sonra bazarda çox sürətli eniş başladı və cəmi iki gün ərzində qiymət təxminən 1.200 dollar aşağı düşdü. Bu, 1983-cü ildən bəri ən sərt iki günlük eniş hesab olunur. Belə kəskin dəyişikliklər adətən investorların panik satışları, böyük fondların bazardan çıxışı və sürətli qazanc realizasiyası ilə bağlı olur.
Azərbaycanda qızıl bazarı dünya qiymətlərindən birbaşa asılıdır. Dünya bazarında ucuzlaşma baş verəndə bu, daxili bazara da təsir edir. Satıcılar əvvəl yüksək qiymətə aldıqları məhsulları indi daha aşağı qiymətlə satmağa məcbur qalırlar. Bu səbəbdən həm satış, həm də alış qiymətlərində azalma müşahidə edilir.
Türkiyə qızılına marağın artması isə bir neçə səbəblə əlaqələndirilir. İlk növbədə Türkiyə istehsalı olan qızıllar keyfiyyət və dizayn baxımından bazarda daha çox etibar qazanıb. Bundan başqa, qiymətlər aşağı düşdüyü üçün insanlar daha keyfiyyətli məhsullara yönəlməyə başlayırlar. Son illərdə qızılın sadəcə zinət əşyası deyil, həm də yatırım vasitəsi kimi qəbul olunması da bu marağı artırır.
Gümüş bazarında baş verən ucuzlaşma da qızılla bağlı proseslərin nəticəsidir. Çünki hər iki metal investorlar tərəfindən təhlükəsiz aktiv sayılır. Bununla yanaşı, gümüş sənayedə də geniş istifadə olunduğu üçün qlobal iqtisadi aktivliyin zəifləməsi onun qiymətinə əlavə təzyiq yaradır.
Hesab edirik ki, qısamüddətli dövrdə qızılın qiymətində eniş bir qədər də davam edə bilər. Bəzi proqnozlara görə, yaxın həftələrdə əlavə 5 faizlik ucuzlaşma da mümkündür. Əgər ABŞ Federal Rezervi faiz siyasətini sərt saxlasa, bazarda təzyiq davam edəcək.
Bununla belə, uzunmüddətli perspektivdə qızıl üçün müsbət gözləntilər qalır. Dünyanın böyük maliyyə qurumları hesab edir ki, qızıl gələcək illərdə yenidən bahalaşacaq. Bunun əsas səbəbləri arasında mərkəzi bankların qızıl ehtiyatlarını artırması, geosiyasi gərginliklər və dollar sisteminə etimadın azalması göstərilir. Mərkəzi bankların böyük həcmdə qızıl alması bazarda qiymətlərə uzunmüddətli dəstək yaradır.
Hazırkı vəziyyət daha çox bazarın müvəqqəti korreksiyası kimi qiymətləndirilir. Yəni son illərdə sürətli bahalaşmadan sonra bazarda təbii bir geri çəkilmə baş verir. Bu baxımdan bir çox investor hazırkı ucuzlaşmanı gələcək üçün alış imkanı kimi də dəyərləndirir.
Ümumilikdə isə qızıl bazarında baş verən proseslər göstərir ki, qiymətlər artıq yalnız zinət əşyalarına olan tələbdən asılı deyil. Bu bazara qlobal iqtisadiyyat, mərkəzi bank siyasəti, geosiyasi risklər və investor psixologiyası ciddi təsir göstərir. Buna görə də yaxın dövrdə qızıl bazarında dəyişkənliyin davam edəcəyi istisna olunmur.globalinfo.az
